آثار و عواقب ناگوار تعطیلی و ترک حج

0 ۴۵۰

حج تمتع یکی از فروع دهگانه دین اسلام و واجبات الهیست که به سادگی نمیتوان آن را تعطیل نمود! مگر در موارد خاص که ولی‌فقیه‌ طبق مصالح‌ اسلام‌ و مسلمین، موقتاً‌ حکم‌ به‌ تعطیل‌ این حکم‌ شرعی‌ دهد، با این وجود عده ای با توجه به وقایع ناگوار چند سال اخیر، دانسته یا ندانسته موجب تحریک مردم و تشکیک در باورهای دینی آنها می شوند.

آثار و عواقب ترک حج آثار و عواقب ناگوار تعطیلی و ترک حجعلاوه بر آیه مبارکه ﴿وَلِلّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً وَمَن کَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ﴾[1] که از ترک حج تعبیر به کفر نموده و با لحن ﴿ کَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ ﴾ غضب و خشم خود را از تارکین حج بیان فرمود روایات زیادی از فریقین در مذمت و آثار شومی که بر تارکین و مسوّفین (امروز و فردا کنندگان) حج مترتب می‌شود نقل شده که می‌توان آن‌ها بصورت ذیل دسته‌بندی نمود.

1.  کفر[2]:

صاحب وسائل بابی دارد بنام «بَابُ ثُبُوتِ‏ الْکفْرِ وَ الِارْتِدَادِ بِتَرْک الْحَجِّ وَ تَسْوِیفِهِ اسْتِخْفَافاً أَوْ جُحُودا»[3] که روایات متعددی در این باب نقل نموده است.

ازجمله این روایات وصیت پیامبر خدا (صلی‏ الله‏ علیه ‏و آله) به علی (علیه‏ السلام) است که فرمودند:

«یا عَلِی کفَرَ بِاللَّهِ الْعَظِیمِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهِ عَشَرَهٌ الْقَتَّاتُ وَ السَّاحِرُ وَ الدَّیوثُ وَ نَاکحُ امْرَأَهٍ حَرَاماً فِی دُبُرِهَا وَ نَاکحُ الْبَهِیمَهِ وَ مَنْ نَکحَ ذَاتَ مَحْرَمٍ مِنْهُ وَ السَّاعِی فِی الْفِتْنَهِ وَ بَائِعُ السِّلَاحِ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ وَ مَانِعُ الزَّکاهِ وَ مَنْ وَجَدَ سَعَهً فَمَاتَ وَ لَمْ یحُجَّ»[4] «یا علی! از این امّت، ده گروه به خداوند کافر شده ‏اند … (یکی ‏هم) کسانی‏که توانگرند و بی آن که به حج بروند، از دنیا می‏روند».

قرار گرفتن ترک کننده حج در ردیف دیوث، فتنه گر، زناکار با محارم، جادوگر و... آثار و عواقب ناگوار تعطیلی و ترک حجهمچنانکه در کتب تفسیری عامه هم روایاتی به همین مضامین نقل شده که پیامبر خدا فرمود: «و لو ترکتموها لکفرتم»[5]و همچنین درباره عمــر نقل شده که گفت:

«لقد هممت ان أبعث رجالا إلی هذه الأمصار فلینظروا کل من کان له جده و لم یحج فیضربوا علیهم الجزیه ما هم بمسلمین ما هم بمسلمین»[6] «همت کرده ام که مردانی را در این سرزمینها بگمارم که نگاه کنند و ببینند هر کس که توانایی حج دارد و بجا نمی آورد از او جزیه بگیرند!! اینها مسلمان نیستند، اینها مسلمان نیستند».

2. سبب هلاکت:

همچنانکه از آیه مبارکه ﴿جَعَلَ اللّهُ الکعبَهَ البَیتَ الحَرامَ قِیامًا لِلنّاسِ﴾[7] استظهار می‌شود که کعبه وسیله قوام زندگی مادی و معنوی مردم است مفهومش این است که اگر این خانه رها شود وسیله قوام هم از بین خواهد رفت و باعث هلاکت مردم می‌گردد شاهد این مفهوم روایات زیادی است که در کتب فریقین ذکر شده است که در ذیل به بعضی از آن‌ها اشاره می‌شود.

ازجمله این روایات حدیث حضرت امیرالمؤمنین (علیه ‏السلام) است که فرمودند:

«لَا تَتْرُکوا حَجَّ بَیتِ رَبِّکمْ»[8] «حجّ خانه خدا را ترک مکنید که موجب هلاکت شما خواهد شد.»

نه تنها حیات دنیوی مردم بستگی به حج و کعبه دارد بلکه حیات دین هم به حج و کعبه گره خورده است چنانکه امام صادق (علیه‏السلام) فرمود:

«لَا یزَالُ الدِّینُ قَائِماً مَا قَامَتِ الْکعْبَهُ»[9]

3.  سبب عذاب دنیوی و اخروی:

تعداد روایاتی که در کتب شیعه و سنی به این مضمون نقل شده خیلی زیاد است[10]که برخی از آن‌ها بشرح ذیل است:

امام صادق (علیه ‏السلام):

«لَو تَرَک النّاسُ الحَجَّ لَما نوظِرُوا العَذابَ أو قالَ: انزِلَ عَلَیهِمُ العَذاب»[11] «اگر مردم حج را ترک کنند، در نزول عذاب مهلتی به آنان داده نمی‏شود یا که فرمود: عذاب بر آنان فرود می‏آید».

بلکه امام باقر (علیه ‏السلام) فرمود:

«لَو عَطَّلوهُ سَنَهً واحِدَهً لَم یناظَروا»[12] «تعطیل یک سال هم باعث نزول عذاب می‌شود بطوری که مهلت داده نمی‌شود».

عذاب فوری دنیوی برای تعطیل کردن حج 2 آثار و عواقب ناگوار تعطیلی و ترک حجتاکنون بحث در این بود که تارک حج مورد عذاب واقع می‌شود؛ عجیب‌تر اینکه روایات زیادی نقل شده که این عذاب شامل کسانی که باعث انصراف دیگران از حج بشوند هم می‌شود. حتی روایاتی داریم که در مقام مشورت هم جایز نیست که دیگران را از حج منصرف نمود چنانکه مرحوم صاحب وسائل بابی زده بنام «بَابُ عَدَمِ‏ جَوَازِ الْمَشُورَهِ بِتَرْک‏ الْحَجِ‏ وَ التَّعْوِیقِ عَنْهُ وَ لَوْ مَعَ ضَعْفِ حَالِ الْمُسْتَشِیر»[13] که روایات زیادی در این باب نقل شده آیت ازجمله:

قَالَ الصَّادِقُ (علیه ‏السلام):

«لِیحْذَرْ أَحَدُکمْ أَنْ یعَوِّقَ أَخَاهُ عَنِ الْحَجِّ فَتُصِیبَهُ فِتْنَهٌ فِی‏ دُنْیاهُ‏ مَعَ‏ مَا یدَّخَرُ لَهُ‏ فِی الْآخِرَهِ»[14] «مبادا یکی از شما باعث شود که برادرش حج را به تعویق بیاندازد که در این صورت علاوه بر عذابی که در آخرت برای او ذخیره شده است فتنه ای در دنیا به عارض او خواهد شد»

عدم جواز منصرف کردن دیگران از سفر حج آثار و عواقب ناگوار تعطیلی و ترک حج

امام صادق (علیه ‏السلام) در روایت دیگر فرمودند:

«لَیسَ‏ فِی‏ تَرْک‏ الْحَجِ‏ خِیرَهٌ.»[15]«استخاره هم برای ترک حج جایز نیست!!!»

4.  محشور شدن در صف یهود و نصاری:

روایت به این مضمون در کتب فریقین زیاد نقل شده است که به چند نمونه از آن‌ها اشاره می‌شود پیامبر مکرم اسلام (صلی ‏الله ‏علیه‏ و آله) در ضمن وصایائی به علی (علیه ‏السلام) فرمود:

«َ یا عَلِی‏ مَنْ‏ سَوَّفَ‏ الْحَجَّ حَتَّی یمُوتَ بَعَثَهُ اللَّهُ- یوْمَ الْقِیامَهِ یهُودِیاً أَوْ نَصْرَانِیا»[16] «یا علی! هرکس حج را آن قدر تأخیر بیندازد تا مرگش فرا رسد، خداوند در روز قیامت، او را یهودی یا نصرانی بر می‏انگیزد».

5.   قطع شدن نظر رحمت ‏خدا:

حضرت امیر المومنین علی (علیه‏ السلام) می‌فرمایند:

«اللَّهَ اللَّهَ فِی بَیتِ رَبِّکمْ، فَلَا یخْلُو مِنْکمْ‏ مَا بَقِیتُمْ؛ فَإِنَّهُ إِنْ تُرِک لَمْ‏ تُنَاظَرُوا»[17] «خدا را! درباره خانه پروردگارتان در نظر داشته باشید تا هستید، آن را خالی نگذارید؛ زیرا اگر حج متروک شود نظر رحمت‏ خدا از شما قطع خواهد شد».

[1]. آل عمران/97.

[2]. حج از فروع دین است و ترک آن در صورتی که به انکار آن کشیده نشود باعث کفر اعتقادی نمی‌گردد. بلکه عملاً در صف کفار قرار می‌گیرد و نه اعتقادا؛ اما اگر تارک حج به اعتقاد اینکه حج از فروع دین نیست و در شریعت اسلام واجب نشده است از کفار واقعی محسوب خواهد شد.

[3]. محمد بن حسن حرّ عاملى پیشین، ج‏11؛ ص 29.

[4]. محمد بن على ابن بابویه، الخصال، پیشین، ج‏2؛ ص 451 و محمد بن حسن حرّ عاملى پیشین، ج‏11، ص: 31.

[5]. جلال الدین سیوطى، پیشین، ج‏2، ص: 55.

[6]. همان، ج‏2، ص: 56.

[7]. مائده/ 97.

[8]. محمد بن على ابن بابویه، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ترجمه على اکبر غفارى، ص: 537.

[9]. محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینى، پیشین، ص: 228.

[10]. در کتاب شریف کافی (ط – دارالحدیث)، ج‏8، ص: 227 بابی هست بنام «بَابُ أَنَّهُ لَوْ تَرَک النَّاسُ الْحَجَّ لَجَاءَهُمُ الْعَذَاب»

[11]. محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینى، پیشین، ج‏8، ص: 227.

[12]. همان.

[13]. محمد بن حسن حرّ عاملى پیشین، ج‏11؛ ص 137

[14]. همان، ص 138.

[15]. همان، ص 137.

[16]. محمّد بن على بن بابویه قمّى صدوق، من لا یحضره الفقیه، پیشین، ج‏4؛ ص 368 و حسن بن فضل طبرسى، مکارم الأخلاق، 1 جلد، شریف رضى – قم، چاپ: چهارم، 1412 ق / 1370 ش، ص 442.

[17]. محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینى، پیشین، ج‏13؛ ص 454.

لینک کوتاه مطلب: http://nidamat.com/RvWI7
حمایت مالی از گناه شناسی

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؛ وجهاد کنید در راه خدا با اموال و جانهایتان (توبه 41)

عزیزانی که تمایل دارند در اجر اخروی تعالی اخلاقیات در جامعه، نشر و تبلیغ احادیث و معارف اهل بیت علیهم السلام و انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، شریک باشند تقاضا میشود که ما را در پرداخت هزینه های جاری سایت گناه شناسی از قبیل هاست، پشتیبانی فنی ، تالیف و تولید پستها و… یاری فرمایند.

نظر شما درباره این پست چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

1 × یک =