چهل حدیث عدالت و ظلم

0 ۸۵۵

چهل حدیث عدالت و ظلم چهل حدیث عدالت و ظلم

لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدیدَ فیهِ بَأْسٌ شَدیدٌ وَ مَنافِعُ لِلنّاسِ وَ لِیَعْلَمَ اللّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَیْبِ إِنَّ اللّهَ قَوىٌّ عَزیزٌ؛[سوره حدید، آیه ۲۵]

به راستى ما پیامبران خود را با دلایل آشکار فرستادیم و با آنها کتاب و میزان (شناسایى حق از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند و آهن را نازل کردیم که در آن نیروى شدید و منافعى براى مردم است ، تا خداوند بداند چه کسى او و رسولش را یارى مى کند بى آن که او را ببینند، خداوند قوى و شکست ناپذیر است .

وَ مَنْ یَظْلِمْ مِنْکُمْ نُذِقْهُ عَذابًا کَبیرًا؛[ سوره فرقان، آیه ۱۹ ]

هر کس از شما ظلم کند، عذاب شدیدى به او مى چشانیم.

 

امام صادق علیه‏ السلام :

ثَلاثَهُ اَشْیاءَ یَحْتاجُ النّاسُ طُرّا اِلَیْها: اَلاَْمْنُ وَالْعَدْلُ وَالْخِصْبُ ؛ (۱)سه چیز است که همه مردم به آنها نیاز دارند: امنیّت، عدالت و آسایش.


۱ تحف العقول، ص ۳۲۰.


۲

امام صادق علیه‏ السلام :

اَلْعَدْلُ اَحْلى مِنَ الشَّهْدِ وَاَلْیَنُ مِنَ الزُّبْدِ وَاَطیَبُ ریحا مِنَ الْمِسْکِ؛(۱)

عدالت از عسل شیرین‏تر، از کره نرم‏تر و از مُشک خوشبوتر است.


۱ کافى، ج ۲، ص ۱۴۷، ح ۱۵.


۳

امام صادق علیه‏ السلام :

اَلنّاسُ یَسْتَغْنونَ اِذا عُدِلَ بَینَهُمْ وَتُنْزِلُ السَّماءُ رِزْقَها وَتُخْرِجُ الاَْرْضُ بَرَکَتَها بِاِذْنِ اللّه‏ِ تَعالى؛(۱)

هنگامى که در میان مردم عدالت برقرار شود، بى ‏نیاز مى‏شوند و به اذن خداوند متعال آسمان روزىِ خود را فرو مى ‏فرستد و زمین برکاتش را بیرون مى ‏ریزد.


۱ کافى، ج ۳، ص ۵۶۸، ح ۶.


۴

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

عَدْلُ ساعَهٍ خَیْرٌ مِنْ عِبادَهِ سَبْعینَ سَنَهً قِیامِ لَیْلِها وَصِیامِ نَهارِها؛(۱)

ساعتى عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب‏هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.


۱ مشکاه‏الأنوار، ص ۵۴۴.


۵

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اَعدَلُ النّاسِ مَن رَضِىَ لِلنّاسِ مایَرْضى لِنَفسِهِ وَکَرِهَ لَهُمْ ما یَکْرَهُ لِنَفْسِهِ؛(۱)

عادل‏ترین مردم کسى است که براى مردم همان را بپسندد که براى خود مى ‏پسندد و براى آنان نپسندد آنچه را براى خود نمى ‏پسندد.


۱ نهج الفصاحه، ح ۳۴۰.


۶

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اِذا حَکَموا بِغَیْرِ عَدْلٍ اِرْتَفَعَتِ الْبَرَکاتُ؛(۱)هنگامى که به غیر عدالت حکم کنند، برکت‏ها از بین مى‏روند.


۱ معدن الجواهر، ص ۷۳.


۷

امام على علیه‏ السلام :

اِجْعَلِ الدِّینَ کَهْفَکَ وَالْعَدْلَ سَیْفَکَ تَنْجُ مِنْ کُلِّ سوءٍ وَتَظْفَرْ عَلى کُلِّ عَدُوٍّ؛(۱)

دین را پناهگاه و عدالت را اسلحه خود قرار ده تا از هر بدى نجات پیدا کنى و بر هر دشمنى پیروز گردى.


۱ غررالحکم، ج۲، ص ۲۲۱، ح ۲۴۳۳.


۸

امام على علیه‏ السلام :

اِنَّ الْعَدْلَ میزانُ اللّه‏ِ سُبْحانَهُ الَّذى وَضَعَهُ فِى الْخَلْقِ وَنَصَبَهُ لاِِقامَهِ الحَقِّ فَلا تُخالِفْهُ فى میزانِهِ وَلا تُعارِضْهُ فى سُلطانِهِ؛(۱)

به‏ راستى که عدالت ترازوى (معیار) خداى ‏سبحان است که در میان خلق نهاده است و براى برپاداشتن حق نصب فرموده، پس در ترازوى خداوند با او مخالفت نکن و با حکومتش مقابله ننما.


۱ غررالحکم، ج۲، ص ۵۰۸، ح ۳۴۶۴.


۹ 

امام على علیه‏ السلام :

قُلوبُ الرَّعِیَّهِ خَزائِنُ راعیها فَما اَوْدَعَها مِنْ عَدْلٍ اَوْ جَوْرٍ وَجَدَهُ؛(۱)

دلهاى مردم صندوقچه‏ هاى حاکم است، پس آنچه از عدالت و یا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد دید.


۱ غررالحکم، ج۴، ص ۵۲۱، ح ۶۸۲۵.


۱۰

امام على علیه‏ السلام :

اِسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ وَاحْذَرِ الْعَسْفَ وَالْحَیْفَ فَاِنَّ الْعَسْفَ یَعودُ بِالْجَلاءِ وَالْحَیْفَ یَدْعوا اِلَى السَّیْفِ؛(۱)

عدالت را اجرا کن و از زورگویى و ستمگرى بپرهیز زیرا زورگویى مردم را به ترک از وطن وا مى ‏دارد، و ستم آنان را به قیام مسلّحانه مى ‏کشاند.


۱ نهج البلاغه، حکمت ۴۷۶.


۱۱

امام على علیه‏ السلام :

اَحْسَنُ الْعَدْلِ نُصْرَهُ الْمَظْلومِ؛(۱)

بهترین عدالت یارى مظلوم است. 


۱ غررالحکم، ج۲، ص ۳۹۴، ح ۲۹۷۷.


۱۲

امام على علیه‏ السلام :

اِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ فَرَضَ عَلى اَئِمَّهِ الْعَدْلِ اَنْ یُقَدِّروا اَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَهِ النّاسِ کَیْلا یَتَبَیَّغَ بِالْفَقیرِ فَقْرُهُ؛(۱)

خداوند عزوجل بر پیشوایان عادل واجب کرده که سطح زندگى خود را با مردم ناتوان برابر کنند تا فقیر را، فقرش برآشفته نکند.


۱ نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹.

عدالت امام زندگی ساده چهل حدیث عدالت و ظلم


۱۳

امام على علیه‏ السلام :

اَلْعَدلُ اَفْضَلُ مِنَ الشَّجاعَهِ لاَِنَّ النّاسَ لَوِ اسْتَعْمَلُوا الْعَدْلَ عُموما فى جَمیعِهِمْ لاَسْتَغْنَوْا عَنِ الشَّجاعَهِ؛(۱)

عدالت بهتر از شجاعت است، زیرا اگر مردم همگى عدالت را درباره یکدیگر به‏کار گیرند، از شجاعت بى‏نیاز مى‏شوند.


۱ شرح ‏نهج ‏البلاغه ابن ‏ابى ‏الحدید،ح۲۰،ص۳۳۳،ح۸۱۶ .


۱۴

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

مَهْدىُّ اُمَّتِى الَّذى یَمْلاَُ الاَْرْضَ قِسْطا وَ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ جَوْرا وَ ظُلْما؛(۱)

مهدى امت من کسى است که هنگام پر شدن زمین از بیداد و ظلم، آن را پر از قسط و عدل خواهد کرد.


۱ کتاب سلیم بن قیس، ص ۴۲۹.


۱۵

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

ما مِنْ اَحَدٍ یَکونُ عَلى شَى‏ءٍ مِنْ اُمورِ هذِهِ الاُْمَّهِ قَلَّتْ اَمْ کَثُرَتْ فَلا یَعْدِلُ فیهِمْ اِلاّ کَبَّهُ اللّه‏ُ فِى النّارِ؛(۱)هر کس کارى از کارهاى کوچک و یا بزرگ این امت را در دست بگیرد و در میانشان عدالت را اجرا نکند خداوند او را به رو، در آتش خواهد افکند.


۱ مستدرک على الصحیحین، ج ۴، ص ۹۰.


۱۶

امام على علیه‏ السلام :

لا عَدْلَ اَفْضَلُ مِنْ رَدِّ الْمَظالِمِ؛(۱)هیچ عدالتى بهتر از بازگرداندن حقوق پایمال شده نیست.


۱ غررالحکم، ج۶، ص ۴۱۵، ح ۱۰۸۴۱.

بالاترین عدالت چهل حدیث عدالت و ظلم


۱۷

امام على علیه‏ السلام :

مَنْ عَمِلَ بِالْعَدْلِ حَصَّنَ اللّه‏ُ مُلْکَهُ؛(۱)هر کس به عدالت رفتار کند، خداوند حکومتش را حفظ خواهد کرد.


۱ غررالحکم، ج۵، ص ۳۵۵، ح ۸۷۲۲ .


۱۸

امام على علیه‏ السلام :

اِنَّ فِى الْعَدْلِ سَعَهً وَ مَنْ ضاقَ عَلَیْهِ الْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ اَضْیَقُ؛(۱)به ‏راستى که در عدالت گشایش است و هر کس عدالت بر او تنگ آید، بى ‏عدالتى بر وى تنگ‏تر خواهد بود.


۱ نهج البلاغه، خطبه ۱۵.


۱۹

فاطمه زهرا علیهاالسلام :

فَرَضَ اللّه‏ُ… العَدْلَ تَسکینا لِلْقُلوبِ؛(۱)خداوند عدالت را براى آرامش دل‏ها، واجب کرد.


۱ علل الشرایع، ج۱، ص ۲۴۸، ح ۲.


۲۰

امام صادق علیه‏ السلام :

لَمْ یَبْعَثِ اللّه‏ُ نَبیّا قَطُّ اِلاّ بِالْبِرِّ وَالْعَدْلِ؛(۱)خداوند هیچ پیامبرى را جز به نیکى و عدالت بر نینگیخت.


۱ بحارالأنوار، ج ۲۴، ص ۲۹۲.

 


۲۱

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اَلظُّلْمُ ثَلاثَهٌ: فَظُلْمٌ لایَغْفِرُهُ اللّه‏ُ وَظُلْمٌ یَغْفِرُهُ وَظُلْمٌ لایَتْرُکُهُ، فَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى لایَغْفِرُ اللّه‏ُ فَالشِّرْکُ قالَ اللّه‏ُ: «إنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظیمٌ» وَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى یَغْفِرُهُ اللّه‏ُ فَظُلْمُ الْعِبادِ أَنْفُسَهُمْ فیما بَیْنَهُمْ وَبَیْنَ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى لا یَتْرُکُهُ اللّه‏ُ فَظُلْمُ الْعِبادِ بَعْضُهُمْ بَعْضا؛(۱)


۱ نهج الفصاحه، ح ۱۹۲۴.

ظلم سه قسم است: ظلمى که خدا نمى‏آمرزد، ظلمى که مى‏آمرزد و ظلمى که از آن نمى‏گذرد، اما ظلمى که خدا نمى‏آمرزد شرک است. خداوند مى‏فرماید: «حقا که شرک ظلمى بزرگ است» و اما ظلمى که خدا مى‏آمرزد، ظلم بندگان به‏خودشان میان خود و پروردگارشان است اما ظلمى که خدا از آن نمى‏گذرد ظلم بندگان به یکدیگر است.


22

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اِتَّقوا دَعْوَهَ الْمَظْلومِ وَإنْ کانَ کافِرا فَإِنَّها لَیْسَ دونَها حِجابٌ؛(۱)از نفرین مظلوم بترسید اگر چه کافر باشد، زیرا در برابر نفرین مظلوم پرده و مانعى نیست.


۱ نهج الفصاحه، ح ۴۸ .


23

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

مَنْ أَخَذَ لِلْمَظْلومِ مِنَ الظّالِمِ کانَ مَعىَ فِى الْجَنَّهِ تَصاحُبا؛(۱)هر کس داد مظلوم را از ظالم بگیرد، در بهشت با من یار و هم‏نشین باشد.


۱ بحارالأنوار، ج ۷۵، ص ۳۵۹، ح ۷۴.


24

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

إِنَّ النّاسَ إِذا رَأَوُا الظّالِمَ فَلَمْ یَأْخُذوا عَلى یَدَیْهِ أَوْشَکَ أَنْ یَعُمَّهُمُ اللّه‏ُ بِعِقابٍ مِنْهُ؛(۱)مردم آنگاه که ظالم را ببینند و او را باز ندارند، انتظار مى‏رود که خداوند همه را به عذاب خود گرفتار سازد.


۱ نهج الفصاحه، ح ۸۳۳ .


25

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

لِیَنْصُرِ الرَّجُلُ أَخاهُ ظالِما أَوْ مَظْلُوما إِنْ کانَ ظالِما فَیَنْهاهُ فَإِنَّهُ لَهُ نُصْرَهٌ وَإِنْ کانَ مَظْلوما فَیَنْصُرُهُ؛(۱)انسان باید برادر (دینى) خویش را یارى کند چه ظالم باشد چه مظلوم اگر ظالم باشد او را باز دارد که این به‏منزله یارى کردن اوست و اگر مظلوم باشد یاریش کند.


۱ نهج الفصاحه، ح ۲۴۲۲.


26
 

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

یَقولُ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ: وَعِزَّتى وَجَلالى لأََنْتَقِمَنَّ مِنَ الظّالِمِ فى عاجِلِهِ وآجِلِهِ وَلأََنْتَقِمَنَّ مِمَّنْ رَأى مَظْلوما فَقَدَرٌ أَنْ یَنْصُرَهُ فَلَمْ یَنْصُرْهُ؛(۱)خداى عزوجل مى‏فرماید: به عزّت و جلالم سوگند که از ظالم در دنیا و آخرت انتقام مى‏گیرم و از کسى هم که مظلومى را ببیند و بتواند یاریش کند و نکند بى‏گمان انتقام مى‏گیرم.


۱ کنزالعمال، ج۳، ص ۵۰۵، ح ۷۶۴۱.


27

امام باقر علیه‏ السلام :

مَا انْتَصَرَ اللّه‏ُ مِنْ ظالِمٍ إِلاّ بِظالِمٍ وَذلِکَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ (وَکَذلِکَ نُوَلّى بَعْضَ الظّالِمینَ بَعْضا)؛(۱)خداوند هیچگاه از ظالم انتقام نگرفت مگر به وسیله ظالمى دیگر و این سخن خداى عزّوجلّ است که: «و بدین سان ظالمان را به سزاى اعمالى که مى‏کنند بر یکدیگر مسلّط مى‏کنیم».


۱ بحارالأنوار، ج ۷۵، ص ۳۱۳، ح ۲۸ .


28

امام على علیه‏ السلام :

مَنْ طَلَبَ عِزّا بِظُلْمٍ وَباطِلٍ أَوْرَثَهُ اللّه‏ُ ذُلاًّ بِإِنْصافٍ وَ حَقٍّ؛(۱)هر کس عزّت را با ظلم و باطل طلب کند، خداوند به انصاف و حق ذلّت نصیبش مى‏نماید.


۱ شرح ‏نهج ‏البلاغه، ابن‏ ابى ‏الحدید، ج۲۰،ص۳۰۹،ح۵۳۶ .


29
 

امام سجاد علیه‏ السلام :

اَللّهُمَّ إِنّى أَعوذُبِکَ مِنْ… أَنْ نَعْضِدَ ظالِما أَوْ نَخْذُلُ مَلْهوفا أَؤْ نَرومَ ما لَیْسَ لَنا بِحَقٍّ؛(۱)خدایا به تو پناه مى‏برم… از این که ظالمى را یارى کنیم و یا مظلوم و دلسوخته‏اى را بى‏یاور گذاریم و یا آنچه حق ما نیست بخواهیم.


۱ صحیفه سجادیه، از دعاى ۸ .


30
 

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

رَحِمَ اللّه‏ُ عَبْدا کانَتْ لأَِخیهِ عِنْدَهُ مَظْلِمَهٌ فى عِرْضٍ أَوْ مالٍ فَجاءَهُ فَاسْتَحَلَّهُ قَبْلَ أَنْ یُؤْخَذَ وَلَیْسَ ثَمَّ دینارٌ وَلادِرْهَمٌ فَإِنْ کانَتْ لَهُ حَسَناتٌ اُخِذَ مِنْ حَسَناتِهِ وَإِنْ لَمْ تَکُنْ لَهُ حَسَناتٌ حَمَلوا عَلَیْهِ مِنْ سَیِّئاتِهِ؛(۱)


۱ نهج الفصاحه، ح ۱۶۵۷.

خدا رحمت کند بنده‏اى را که حلالیت بطلبد از برادرى که به آبرو یا مال او تجاوز کرده، قبل از آن که (در قیامت) از او بازخواست کنند، آنجایى که دینار و درهمى نباشد، در نتیجه اگر شخص کار نیکى داشته باشد از آن بردارند و اگر نداشته باشد، از گناهان مظلوم برداشته بر گناهان او بیفزایند.


31
 

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اِسْتَعیذوا بِاللّه‏ِ… مِنْ اَنْ تَظْلِموا اَوْ تُظْلَموا؛(۱)به خدا پناه ببرید از این‏که ظلم کنید و یا زیر بار ظلم بروید.


۱ نهج الفصاحه، ح ۲۷۸ .


32
 

امام على علیه‏ السلام :

خَیْرُ النّاسِ مَنْ اِنْ اُغْضِبَ حَلُمَ وَ اِنْ ظُلِمَ غَفَرَ وَ اِنْ اُسى‏ءَ اِلَیْهِ اَحْسَنَ؛(۱)بهترین مردم کسى است که اگر او را به خشم آورند، بردبارى نماید و چنانچه به او ظلم شود، ببخشاید و چون به او بدى شود، خوبى کند.


۱ غررالحکم، ج۳، ص ۴۳۰، ح ۵۰۰۰ .


33
 

امام على علیه‏ السلام :

اوصیکُما بِتَقْوَى اللّه‏ِ… وَ کونا لِلظّالِمِ خَصْما وَ لِلْمَظْلومِ عَوْنا؛(۱)شما را سفارش مى‏کنم به تقواى الهى… و دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید.


۱ نهج البلاغه، از نامه ۴۷.


34
 

امام على علیه‏ السلام :

مَنْ اَشْفَقَ عَلى نَفْسِهِ لَمْ یَظْلِمْ غَیْرَهُ؛(۱)هر کس دلسوز خود باشد به دیگران ظلم نمى‏کند.


۱ غررالحکم، ج ۵، ص۲۳۱، ح ۸۱۱۹ .


35
 

امام على علیه‏ السلام :

خَیْرُ الْمُلوکِ مَنْ اَماتَ الْجَوْرَ وَ اَحْیَى الْعَدْلَ؛(۱)بهترین فرمانروا کسى است که ظلم را از بین ببرد و عدل را زنده کند.


۱ غررالحکم، ج۳، ص ۴۳۱، ح ۵۰۰۵ .


36
 

امام باقر علیه‏ السلام :

لَیْسَ مِنّا وَ لا مِنْکُمْ مَنْ ظَلَمَ النّاسَ؛(۱)از ما نیست و از شما (شیعیان هم) نیست کسى که به مردم ظلم کند.


۱ شرح الأخبار، ج ۳، ص ۴۸۸، ح ۱۴۱۴.


37
 

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

لَیْسَ شَىْ‏ءٌ اُطیعَ اللّه‏ُ فیهِ اَعْجَلَ ثَوابا مِنْ صِلَهِ الرَّحِمِ وَ لَیْسَ شَىْ‏ءٌ اَعْجَلَ عِقابا مِنَ الْبَغْىِ وَ قَطیعَهِ الرَّحِمِ؛(۱)هیچ طاعتى نیست که پاداشش زودتر از صله ‏رحم برسد و مجازاتى سریع‏تر از مجازات ظلم و قطع ‏رحم نیست.


۱ نهج الفصاحه، ح ۲۳۹۸ .


38
 

امام على علیه‏ السلام :

مَنْ باعَ نَفْسَهُ بِغَیْرِ نَعیمِ الْجَنَّهِ فَقَدْ ظَلَمَها؛(۱)هر کس خودش را جز به نعمت بهشت بفروشد، براستى که به خویشتن ظلم کرده است.


۱ غررالحکم، ج۵، ص ۴۵۸، ح ۹۱۶۴.


39
 

لقمان حکیم علیه‏ السلام :

یا بُنَىَّ اِذا دَعَتْکَ القُدْرَهُ عَلى ظُلْمِ مَنْ هُوَ دونَکَ فَاذْکُرْ قُدْرَهَ اللّه‏ِ عَلَیْکَ؛(۱)فرزندم هرگاه قدرت، تو را به ظلم بر زیردستت فرا خواند، قدرت خدا را بر خودت به یادآور.


۱ ارشاد القلوب دیلمى، ج۱، ص ۷۲.


40
 

رسول اکرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله :

مَنْ اَصْبَحَ لا یَهِمُّ بِظُلْمِ اَحَدٍ غَفَرَ اللّه‏ُ مَا اجْتَرَمَ؛(۱)هر کس صبح کند و قصد ظلم کردن به کسى را نداشته باشد، خداوند جُرم و گناه او را مى‏بخشد.


۱ کافى، ج ۲، ص ۳۳۲، ح ۸ .

منبع: حدیث نت

لینک کوتاه مطلب: http://nidamat.com/ISTFF
حمایت مالی از گناه شناسی

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؛ وجهاد کنید در راه خدا با اموال و جانهایتان (توبه 41)

عزیزانی که تمایل دارند در اجر اخروی تعالی اخلاقیات در جامعه، نشر و تبلیغ احادیث و معارف اهل بیت علیهم السلام و انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، شریک باشند تقاضا میشود که ما را در پرداخت هزینه های جاری سایت گناه شناسی از قبیل هاست، پشتیبانی فنی ، تالیف و تولید پستها و… یاری فرمایند.

نظر شما درباره این پست چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

17 − دو =