وظایف متقابل والدین و فرزندان /درسهایی از قرآن حاج آقا قرائتی

0 ۴۹۶

وظایف متقابل والدین و فرزندان وظایف متقابل والدین و فرزندان /درسهایی از قرآن حاج آقا قرائتی

بسم الله الرحمن الرحیم

1- فرزندان و دوران پیری والدین

قرآن می­فرماید: «وَ قَضى‏ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِیماً » (23/اسراء). پروردگارت مقرّر داشت که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکى کنید. اگر یکى از آن دو یا هر دو نزد تو به پیرى رسیدند، به آنان «اف» مگو و آنان را از خود مران و با آنان سنجیده و بزرگوارانه سخن بگو.

قرآن می­فرماید: وقتی پدر و مادرت نزد تو پیر شد. جا نداری، اتاقت جا نیست، با عروس و داماد، تنگی اتاق و مشکلی داری، در همان محله، برای او جا تامین کن که بتوانی هر روز صبح به آن ها سر بزنی. ما مرده های خود را سی کیلومتر آن طرف شهرو زنده های پیر را بیست کیلومتر آن طرف شهر می گذاریم بعد هم می خواهیم خوش باشیم ولی خوش نمی بینیم.

امام رضا(ع)، وقتی سفره برایش می کشیدند، اول مقداری از آن غذا را برای همسایه می­فرستاد.

توصیه وسفارش می­کنم که مسئولین ساخت و ساز باید هر کجا شهرک می سازند، برج می سازند، دو سه واحد کوچک برای پدر و مادرهای پیر بسازند.

ما نباید دینمان را فقط برای مشهد و عمره و قم و جمکران بگذاریم. روایت داریم شما مثل یهودی ها نباشید. یهودی ها هر چه از دین دارند در کلیسا است. جلسات دینی باید گردشی باشد. باید بچه های ما بفهمند که پدر ما قرائت قرآن را در خانه آورد. باید بچه های ما مهمانی و قرائت قرآن را بفهمند.

2- برآوردن نیازهای والدین

پیرمردی با جوانش اختلاف داشتند. خدمت پیامبرص رسیدند، پیرمرد گفت: من از جوانم شکایت دارم! چرا؟ گفت: برای این که بچه که بود، هر وقت پول می خواست، من به او می دادم، حالا من بازنشسته شدم، از کار افتاده شدم، پسرم پولدار شده است، او به من پول نمی دهد. من هم رو ندارم که بگویم به من پول بده! پیغمبر گریه کرد.

 350 اعوذ در دعاها داریم. یعنی خدایا از این خطر پناه می برم. یکی از آن دعاها این است که می گوید: خدایا! پناه می برم به تو از اینکه پیر شوم و بی پول شوم.

خوب فردا هم خانم و خودت پیر می شوید. از هر دستی بدهید از همان دست می گیرید. گندم از گندم بروید جو ز جو! قرآن هم می­فرماید:«وَإِنْ عُدتُّمْ عُدْنَا» (اسراء/8) کج شوی، کج می کنیم. «فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّـهُ» (صف/5) منحرف شوی، منحرفت می کنم. به تو می دهم نمی دهی؟ باغت می سوزد. بعد هم می گویی امسال کم آبی است. خدا می گوید: نه کم آبی نیست. پارسال پر آبی بود، زکات ندادی، امسال از تو گرفتم. مردم تحلیل هایشان غلط است. در زمان گشایش می گویند: «رَ‌بِّی أَکْرَ‌مَنِ»، و در زمان تنگدستی می­گویند: «وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ‌ عَلَیْهِ رِ‌زْقَهُ فَیَقُولُ رَ‌بِّی أَهَانَنِ» (فجر/16) خدا به من اهانت کرده است.

3- قدرت و امانت، دو شرط اصلی مسؤولیت

یکی از دختران حضرت شعیب ع به پدر گفت: «قَالَتْ إِحْدَاهُمَا یَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْ‌هُ إِنَّ خَیْرَ‌ مَنِ اسْتَأْجَرْ‌تَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ» (قصص/26) پدر جان! این جوان را اجیرش کن. چون او قوی و امین است. یعنی هم تخصص و هم تعهد دارد. بعضی ناتوان هستندو بعضی توان دارند، دین ندارند. قوی و توانمند است. قوی چون یک تنه گوسفندان را سیراب کرد و امین چون وقتی می خواست بیاید خانه به من گفت: تو جلوی من راه نرو، من جلو می روم تو از عقب به من بگو به راست و به چپ.

از این آیه استفاده می شود که همه ی اعضای خانواده می توانند پیشنهاد بدهند. زنان عفیفه دنبال این هستند تا کمتر از منزل بیرون بروند. کارهای سخت خارج از منزل را از مرد استفاده کنند. کارکردن عیب و عار نیست حتی برای دختر پیغمبر.

 ام سلمه زن پیامبر ص بود. گفتند زشت است کار می کند. فرمود: اگر انسان کار نکند دست به فتنه می زند.

4- انسان و آبادانی زمین

قرآن می­فرماید: من شما را آفریدم، خواستم که در زمین آبادی به وجود بیاورید: «هُوَ أَنشَأَکُم مِّنَ الْأَرْ‌ضِ وَاسْتَعْمَرَ‌کُمْ فِیهَا» (هود/61).

در قرآن بسیاری از موارد در کنار «آمنوا» می گوید: «و عمل صالح» یعنی کار شایسته! کار در اسلام عبادت است. به منزله ی جهاد است. دعای بیکار مستجاب نمی شود.

کار برکاتی دارد. یک برای تربیت جسم خوب است. آدم های کارگر قوی تر هستند. برای تربیت روح خوب است. ایام فراغت پر می شود. مانع فساد و فتنه است. در اثر کار انسان نبوغ و ابتکار پیدا می کند. توسعه اقتصادی پیدا می کند. اگر مردم کار کنند عزیز هستند. خودکفا هستند. اگر مردم کار کنند درآمد دارند، به دیگران کمک می کنند.

قرآن می­فرماید:«فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّ‌زْقِهِ» (ملک/15) بلند شوید، راه بیافتید، از دوش زمین بالا بروید، پستی و بلندی ها را طی کنید، رزق پیدا کنید. کار بازویی ارزشش بیش تر است. کارگر احترام دارد. باید پول و مزد کارگر را سریع داد. قبل از اینکه عرقش خشک شود. از اول با کارگر قیمت را طی کنید، ولی در پایان یک چیزی اضافه به او بدهید.

امام رضا(ع) دید یک کارگری در خانه اش کار می کند، از رئیس او پرسید به این چقدر می دهی؟ گفت: این بدبخت است، هر چه به او بدهیم راضی است. فرمود مگر به تو نگفتم طی کن؟ این از صبح که تا شب کار می کند، پیش خود فکر می­کند که چه مقدار به او خواهیم داد. اما غروب یک چیزی اضافه به او بدهید. قرآن هم می­فرماید : خدا مزد را می دهد، «وَیَزِیدُهُم مِّن فَضْلِهِ». اگر طی نکنید، هر چه هم به او بدهید، آخرش می گوید: حق من را خورد.

5- مذمت بیکاری و کم کاری

قرآن می­فرماید: «وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِینَ» (مطففین/1) وای بر آدم های کم فروش. کم فروشی انسان را فاسق می کند. «کَلَّا إِنَّ کِتَابَ الْفُجَّارِ‌ لَفِی سِجِّینٍ» (مطففین/7) وای به آن هایی که لقمه حرام می خورند. لقمه حرام ، انسان را، فاجر و فاسق و بعد کم کم کافر می کند. «وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ» (مطففین/10) تخم مرغ دزد، مرغ دزد می شود. مرغ دزد موتور دزد می شود. موتور دزد ماشین دزد می شود. ماشین دزد کشتی آهن را در دریا می دزدد. یعنی این موها طناب می شود.

ضمنا ما در اسلام بازنشستگی نداریم. از کارافتادگی داریم. بازنشستگی دولت هم چون با ما قرار گذاشته که ماهی فلان مبلغ از حقوق کم می کند، در عوض بعد از سی سال ماهی فلان مبلغ، می دهم. وگرنه از نظر اسلام و قرآن و حدیث ما بازنشستگی نداریم. حال! ممکن است کسی ده یا بیست یا سی سال کار کند، از کار بیفتد. مراجع تقلید ما کارشان از هفتاد و پنج سالگی شروع می شود. خدا در قرآن می فرماید: اگر از یک کاری فارغ شدی، دست به یک کار دیگر بزن! «فَإِذَا فَرَ‌غْتَ فَانصَبْ» (شرح/7) نگو من بیکار هستم. لذا ما فارغ التحصیل هم نداریم. انسان هیچ زمانی از درس فارغ نمی شود. قرآن حتی خطاب به پیامبر ص می­فرماید: «وَقُل رَّ‌بِّ زِدْنِی عِلْمًا» (طه/114) خدایا! بر علم من بیفزا. امام صادق(ع) فرمود: هر شب جمعه باید علم ما هم زیاد شود. اگر نشود، «لنفد ما عندنا».  لذا ما باید لااقل هر چند هفته ای یک کتاب مطالعه کنیم.

امام رضا(ع) می فرمود: عمرتان را چهار قسمت کنید. ساعتی برای کار، ساعتی برای عبادت، ساعتی برای لذت، ساعتی برای دوستان و رسیدگی به امور اجتماعی باشد. معاشرت هم نه اینکه بنشینیم و تخمه بشکنیم، بلکه مشکلی را حل کنیم.

6- کیفیت کار و محصولات

کیفیت کار ایران باید به جایی برسد که وقتی گفتند: جنس ایرانی! باعث سرهم بندی شود. به لطف خدا الان در بسیاری از کارها ایران درخشیده است. تا چند سال قبل پزشک ما از هند و پاکستان بودند. در یک استان، در زمان شاه، چهار لیسانس ریاضی داشتیم. الان ما بخشی داریم که چهارهزار لیسانس دارد. منتها برنامه ریزی باید یک طوری باشد که لیسانس ها یک هنری هم داشته باشند و دنبال میز نباشند. چون کار و میز نیست. البته کار افتخار است. حدیث داریم: کسی که در دنیا تنبل باشد، در کارهای آخرتش تنبل تر است.

7- شیوه دعا

سوال: چطور با اینکه قرآن فرموده: «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» (غافر/60) دعا کنید مستجاب می کنم. ولی ما که هر چه دعا می کنیم مستجاب نمی شود. امام ع فرمود: چگونه دعا می کنید؟، چون دعا کردن هم آدابی دارد؛

اول: گفتن بسم الله.

دوم: از خدا تجلیل کن. مثل یا علی و یا عظیم، یا غفور و یا رحیم.

سوم: گرچه بعضی از نعمت های خدا بشمار، انت الذی، انت الذی، خدایا! من اول هیچ بودم، «لَمْ یَکُن شَیْئًا مَّذْکُورً‌ا» (انسان/1). «مِّن مَّاءٍ مَّهِینٍ» (سجده/8) آب پست بودید. از کجا؟ «مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ» (حجر/26) از گِل «مِن نُّطْفَهٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِیهِ» (انسان/2) از نطفه. «أَلَمْ یَکُ نُطْفَهً مِّن مَّنِیٍّ یُمْنَى» (قیامت/37) «مِن صَلْصَالٍ کَالْفَخَّارِ» (رحمن/14) . از خاک «مِّن تُرَ‌ابٍ» . سابقه این بوده است. حضرت امیر(ع) می فرماید تعجب می کنم، از اینکه انسان چرا متکبر است؟ اولش آب گندیده، آخرش مرده گندیده، وسطش هم حامل کود است. آدمی که ترس دارد. چاقوکشی می گفت: همه چاقوکش ها از من می ترسند و من از زنم و زنم از سوسک می ترسد.

انسانی که: «فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ‌» ، در شکم مادر! «فِی ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ» (زمر/6)، و در سه لایه تاریکی. اما ؛ «فِی قَرَ‌ارٍ‌ مَّکِینٍ» در جای گرم و نرم و امن. از نعمت های خدا بگویید. بی سواد بودم، باسوادم کردی، فقیر بودم، غنی کردی. از خطاها حفظم کردی.

 چهارم: از خدا تشکر کن.

پنجم: اول و آخر دعا صلوات بفرست.

ششم: عیب های خود را هم به زبان بیاور. دسته گل آب دادم، دروغ گفتم. آنجا خلاف کردم، کلاهبرداری کردم.

هفتم: برای بخشش گناهان، عذرخواهی و استغفار کن. 

                                                                       «والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»

لینک کوتاه مطلب: http://nidamat.com/zP1ma
حمایت مالی از گناه شناسی

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؛ وجهاد کنید در راه خدا با اموال و جانهایتان (توبه 41)

عزیزانی که تمایل دارند در اجر اخروی تعالی اخلاقیات در جامعه، نشر و تبلیغ احادیث و معارف اهل بیت علیهم السلام و انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، شریک باشند تقاضا میشود که ما را در پرداخت هزینه های جاری سایت گناه شناسی از قبیل هاست، پشتیبانی فنی ، تالیف و تولید پستها و… یاری فرمایند.

نظر شما درباره این پست چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 3 =