آرشیو دسته:

خیانت در بیت المال و سوء استفاده از آن

در این دسته پیرامون موضوع خیانت در بیت المال بحث می‌شود که یکی از گناهان اقتصادی و مصادیق حبس الحقوق است و همان‌طور که اشاره شد حبس الحقوق هم از گناهان کبیره است.

بیت المال در لغت به مکان حفاظت از اموال، اعم از عمومی و خصوصی، اطلاق می‌شود؛ اما در اصطلاح، تعبیر بیت مال المسلمین در صدر اسلام برای مکانی که در آن اموال عمومی و منقول دولت اسلامی به کار می‌رفت، سپس تعبیر «بیت المال» جانشین آن شد و همان معنی را افاده کرد. به‌تدریج، بر «اموال عمومی مسلمانان» نیز همین لفظ اطلاق شد که مشتمل بود بر وجه نقد، اشیای منقول، اراضی و غیر این‌ها. مراد از مال عمومی، هر مالی است که در سرزمین اسلامی ملک همه مسلمانان شمرده شود. بنابراین بیت ‌المال شامل مجموعه‌ای از اموال عمومی است که در اختیار نظام اسلامی قرار گرفته تا در مصارف عامه هزینه شود. کارگزاران بیت‌المال باید به عنوان امانت‌داران، تمام تلاش خود را بکنند تا این اموال حفظ و در موارد خاص خود مصرف شود. هرگونه تصرف مالکانه در این اموال حرام بوده و مجازات دنیوی و اخروی به دنبال خواهد داشت.

گناه نپرداختن حقوق مردم برابر با گناه باجگیر

حضرت رسول الله صلی اللّه علیه و آله درباره کسانی که در پرداختن حقوق مردم تعلل می کنند این گناه می‌فرمایند: اگر کسی بتواند حقّ کسی را بپردازد و تعلّل ورزد، هرروز که بگذرد، گناه باج‌گیر برایش نوشته می‌شود. (تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة , جلد 18 , صفحه 333) مَن یَمطُلْ علی ذِی حَقٍّ حَقَّهُ وهُو یَقدِرُ علی اداءِ حَقِّهِ فعلَیهِ کُلَّ یومٍ خَطیئهُ عَشّارٍ. تعلل در پرداخت حقوق مردم یا حبس حقوق یا حبس الحقوق  مصادیق فراوانی دارد مثل خیانت به بیت المال، خیانت در امانت، ظلم به کارگر در دستمزد، عدم پرداخت و…

شتر بهتر است؟ یا خیانت کننده به بیت المال؟

مُنذر بن جارود، فرماندار حضرت امیر المؤمنین علیه السلام در اصطخر فارس بود. به حضرت خبر رسید که فرماندارش در توزیع ثروتها گشاده دستی می کند و به هر که بخواهد، بدون حساب و کتاب می بخشد. حضرت در ضمن نامه ای به منذر بن جارود نوشت: حضرت امیر المؤمنین علیه السلام بعد از خیانت منذر بن جارود در ولایت فارس، به وی نوشتند که: ...اگر آنچه که از خیانت تو، به من رسیده است، درست باشد، شتر اهل ات و بند کفش ات، با ارزش تر از تو است. ...َ وَ لَئِنْ كَانَ مَا بَلَغَنِي عَنْكَ حَقّاً لَجَمَلُ أَهْلِكَ وَ شِسْعُ نَعْلِكَ خَيْرٌ مِنْك‏...…

شهیدی که در آتش غضب خدا می سوزد

روایت پیش رو حکایت بسیاری از کسانیست که دستشان در بیت المال و جیب مردم است: وقتی «مدعم» یکی از خدمتکاران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در یکی از جنگ‌ها، به تیر دشمن شهید شد. مسلمانان، کنار پیکر او جمع شده، می‌گفتند: بهشت بر تو گوارا باد! ولی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سخنی نمی‌فرمود و خشمناک به نظر می‌رسید. حاضران، علت خشم را نمی‌دانستند که ناگهان پیامبر فرمود: کلاً، و الذی نفس محمد بیده! ان شملته الآن لتحترق علیه فی النار، کان غلها من فی ء المسلمین یوم خیبر. نه هرگز، سوگند به خداوندی که جان محمد در دست…

عدالت در تقسیم بیت المال ضامن بی نیازی مردم

در حالی که کشوری غنی و ثروتمند داریم! در بسیاری از مناطق کشور که از مرکز دور هستند و حتی در حاشیه پایتخت فقر بسیار شدید مالی، فرهنگی و دینی حکمفرماست که یقیناً ناشی از بی عدالتی در تقسیم امکانات و ثروت و سوء مدیریت مدیران کشوریست. امام کاظم علیه السلام: همانا خدا، تمامی انواع اموال را تقسیم کرده و حق هر مستحقی را از خاصه و عامه و فقیر و مسکین و اصناف دیگر مردم را، به آنها داده است. سپس فرمود: اگر در میان مردم عدالت حکمفرما باشد، همه، بی نیاز می‌شوند. و باز فرمود: عدالت، از عسل شیرین‌تر است و عدالت را پیشه نکند، جز…

نگرانی حضرت علی علیه السلام از به قدرت رسیدن فاسدان

چقدر فسادانگیز است به قدرت رسیدن فاسدان و احمقان!! پناه می بریم به خدا از آن روزی که در مملکت اسلامی ما هم این اتفاق تکرار شود. حضرت علی علیه السلام در طی نامه ای به اهل مصر می نویسد: ولی از این اندوهناکم که سرپرستی حکومت این امت به دست بی خردان و نابکاران افتد، بیت المال را به انحصار در آورند، آزادی بندگان خدا را سلب کنند و آنها را بنده خویش سازند، با صالحان نبرد کنند و فاسقان را هم دستان خود قرار دهند. ... و لكنَّني آسى أنْ يَليَ أمرَ هذهِ الامّةِ سُفَهاؤها و فُجّارُها، فَيتّخِذوا مالَ اللّهِ دُوَلًا، و عِبادَهُ…

دستور امیرالمؤمنین علیه السلام به لزوم دقت در مصرف بیت المال

متاسفانه چقدر فاصله داریم ما با پیشوایان دین!؟؟ هم خودمان و هم دولتمردان ما!!! هر روز از گوشه و کناری از سمیناری از سفری خبرهایی به گوش می رسد؟ اکثرا غیرضروری و بی فایده، با مخارج سرسام آور و نجومی!! با چه مجوز و توجیهی این ریخت و پاشها صورت می گیرد؟! خدا می داند! این درحالی است که امام علی علیه السلام برای کارگزارانش نوشت: قلم های خود را نازک کنید و سطرها را نزدیک به هم گیرید و زیادتی کلمات را حذف کنید و مقاصد و منظورها را در نظر بگیرید! بر حذر می دارم شما را از پر حرفی و پر نویسی، زیرا، اموال مسلمانان نمی تواند این…

نسخه امیرالمؤمنین علیه السلام برای کنترل فتنه اقتصادی: اجرای عدالت و باز گردانیدن بیت المال هدر داده شده

علت به وجود آمدن فتنه اقتصادی و راه کنترل آن: باز گردانیدن بیت المال هدر داده شده امام علی علیه السلام فرمود: به خدا سوگند! اگر ببینم آنچه را عثمان بیهوده از بیت المال، به این و آن بخشیده، به مهر زنان یا بهای کنیزان شده باشد، آن را باز می گردانم، زیرا، عدالت، گشایش می آورد.و آن کس که عدالت بر او گران آید، ظلم و ستم، بر او گران تر خواهد بود. ألا وكُلُّ قِطعَةٍ أقطَعَها عُثمانُ أو مالٍ وَالَّذي فَلَقَ الحَبَّةَ وبَرَأَ النَّسَمَةَ لَو وَجَدتُهُ قَد تُزُوِّجَ بِهِ النِّساءُ وتَفَرَّقَ فِي البُلدانِ لَرَدَدتُهُ عَلى…

گوشه ای از عدالت حضرت علی علیه السلام در تقسیم بیت المال

نقل شده که در آن زمان که گروه کثیری از اصحاب امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام از دور آن حضرت پراکنده شده و به سوی معاویه رفتند تا که نصیبی از دنیا ببرند، گروهی از یاران حضرت خدمت او رسیدند و عرضه داشتند: «ای امیر مؤمنان! این همه اموال را بخشش کن، و این اشراف عرب و قریش و کسانی را که می ترسی زیر بار فرمان تو نروند و به سوی معاویه بگریزند، بر سایر آزادشدگان و عجمیان ترجیح و تفضیل ده!» . فقال لهم أمیر المؤمنین علیه السلام: أتأمرونی أن أطلب النصر بالجور؟ لا، و الله لا أفعل ما طلعت شمس و لاح فی السماء نجم. لو کانت…

حرمت استئثار در دین اسلام (استفاده شخصی از اموال عمومی)

امام علی علیه السلام خطاب به مالک اشتر فرمود: بپرهیز از استئثار (ویژه سازی و انحصار طلبی) در چیزهایی که همه مردم در آنها برابرند. ایاک و الاستئثار بما الناس فیه أسوة... _____________ نهج البلاغه، نامه ی .53

فتوای مراجع عظام تقلید درباره حاتم بخشی از بیت المال

پرسش: حکم شرعی، حاتم بخشی از بیت المال با هدف جذب منافع گروهی یا حزبی یا انتخاباتی  ولو با حفظ ظاهر قانونی چیست؟ آیا می توان اموال عمومی و بیت المال را در جهت منافع شخصی، گروهی، حزبی یا انتخاباتی یک فرد یا هر یک از جریانات به کار بست؟ پاسخ: حضرت آیت الله العظمی سیستانی: صرف بیت المال باید طبق مقررات باشد. حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی: مصرف شخصی اموال عمومی، خیانت و حرام است. همچنین است استفاده براساس ضوابط قانونی اگر سبب فساد در اجتماع باشد. حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی: روشن است که این کار جایز نیست…