آرشیو دسته:

غیبت

در این دسته درباره گناه کبیره غِیبَت یا بدگویی پشت سر دیگران بحث می‌شود. دین مبین اسلام به‌شدت از غیبت نهی کرده است.

معنای لغوی غیبت

غیبت در لغت مصدر فعل «غاب» و اسم مصدر «اغتیاب» است و غیبت از ریشه «غیب» بر چیزی که از چشم‌ها پوشیده باشد دلالت دارد. ولی اغلب لغویین به معنای اصطلاحی آن پرداخته‌اند.

 تعریف غیبت

در اصطلاح علم اخلاق، غیبت آن است که در غیاب برادر دینی و شیعه خود، به بیان آنچه نقلش مایه ناخشنودی او می‌شود بپردازند، خواه آن نقص در بدن او باشد یا در نَسب یا در صفات و افعال و اقوال او یا در چیزی که متعلق به او باشد مثل خانه، لباس و…

شرائط حرمت غیبت

۱: شخصی که در غیاب او عیبش بازگو می‌شود، مؤمن باشد؛

۲: غیبت در صورتی است که عیب او را بگوید اما اگر کمال او را ذکر کند، غیبت شمرده نمی‌شود؛

۳: آن عیب نزد عموم ناپسند باشد؛

۴: غیبت شونده به آن عیب نزد مردم معروف نباشد؛

۵: قصد کاستن از وجهه او را داشته باشد؛

۶: شنونده داشته باشد.

غیبت یکی از گناهان شایع زبان

غیبت یکی از گناهان شایع زبان است ولی منحصر ب زبان نیست بنابراین غیبت ممکن است به‌صورت گفتن مستقیم یا با کنایه، نوشتن، با ایما و اشاره دست و پا باشد.

فرق غیبت با تهمت و سخن چینی

اگر پشت سر دیگری مطلب دروغی بیان شود، گناهی مضاعف است که تهمت نام دارد: ترکیبی از دروغ و غیبت. همچنین اگر در غیاب کسی سخن یا رفتاری به‌راستی (نه دروغ) اما باهدف برهم زدن روابط دوستانه آن دو بیان شود، گناه این کار سخن‌چینی و نَمّامی است که جزو گناهان کبیره قرار دارد اما بیان خوبی و کمال دیگران غیبت نیست.

غیبت حق الناس و حق الله است

غیبت علاوه بر آنکه جنبه حق الله دارد، جنبه حق الناس غیرمالی هم دارد و خداوند غیبت‌کننده را نمی‌آمرزد مگر اینکه غیبت‌شونده از او راضی شود.

در هنگام غیبت، گوش نباید بکنیم، بلکه باید دفاع کنیم!

رسول اكرم صلی الله عليه و آله در يكى از خطبه هايش فرمود: كسى كه غيبتى را از برادرش در مجلسى بشنود و ردّ كند، خداوند درب هزار شر دنيوى واخروى را بروى او مى بندد، واگر ردنكند وخوشش بيايد، گناه اوهمانند گناه غيبت كننده است.عَن رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله أنَّهُ قالَ فى خُطبَةٍ لَهُ: وَ مَن رَدَّ عَن أخيهِ غَيبَةً سَمِعَها فى مَجلِسٍ رَدَّاللّه ُ عُنهُ ألفَ بابٍ مِنَ الشَّرِ فِى الدُّنيا وَ الاخِرَةِ فَإنْ لَم يُرَدَّ عَنهُ وَأعجَبَهُ كانَ عَلَيهِ كَوِزرُ مَنِ اغتابَ.________________وسایل الشیعه ج 8 ص 607.

سه نشانه از نشانه های حسود: غیبت، چاپلوسی، سرزنش

امام صادق عليه السلام: لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غيبت مى‏ كند، در حضور چاپلوسی (تملق) می کند و در گرفتاری سرزنش (زخم زبان) می کند. قالَ لُقمانُ لابنِهِ: للحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: يَغْتابُ إذا غابَ، و يَتَملّقُ إذا شَهِدَ، و يَشْمَتُ بالمُصيبَةِ. ميزان الحكمه،ج‏3 ، حدیث: 4113.

غیبت ناپیدا

شهید اوّل در كتاب قواعد:غیبت دو گونه است: غیبت آشكارا، كه معلوم است و غیبت ناپیدا، كه موارد آن فراوان مى‏باشد. چنان كه مثلًا كسى با كنایه بگوید: من در محفل دولتمردان حاضر نمى‏شوم، من مال یتیم خور یا مال مردم خور نیستم و اشاره به كسى داشته باشد كه این كارها را مى‏كند. یا بگوید: خدا را شكر كه ما را از فلان چیز پاك نگه داشت و با این شكر كردن به دیگرى كنایه زند.از جمله غیبت كردنهاى ناپیدا، ایما و اشاره كردن به عیب و نقص در دیگرى است، گر چه آن فرد حاضر باشد. و نیز از آن جمله است، عباراتى مانند: اگر این كار را مى‏كرد…

چاه مکن بهر کسی اول خودت بعدا کسی

حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام: غیبت نكن، كه از تو غیبت مى‏شود. و براى برادرت چاه مكن كه خود در آن مى‏افتى؛ زیرا به هر دست بدهى، با همان دست پس مى‏گیرى. لا تَغتَبْ فتُغتَبُ، و لا تَحفِرْ لِأخِیكَ حُفرَةً فَتَقَعَ فیها؛ فإنَّكَ كما تَدینُ تُدانُ. بحار الأنوار: 75/ 249/ 16.

عدم پذیرش نماز و روزه غیبت کننده تا چهل روز

در مورد شراب روایت معروفی هست که می فرمای تا چهل شبانه روز نمازش پذیرفته نمی شود!(مستدرک الوسائل، ج 17، ص 57)، اما جالب است بدانید گناهی بدتر از شرابخواری هم هست که انجام دهنده آن تا چهل روز علاوه بر نماز روزه ای هم ز او پذیرفته نخواهد شد. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله می فرمایند: هر كس از مرد یا زن‏ مسلمانى غیبت كند، خداوند تا چهل شبانه روز نماز و روزه او را نپذیرد مگر این كه غیبت شونده او را ببخشد. مَنِ اغتابَ مُسلِما أو مُسلمَةً لم یَقبَلِ اللّهُ صَلاتَهُ و لا صیامَهُ أربَعینَ یَوما و لَیلةً، إلّا أن یَغفِرَ لَهُ…

عکس العمل صحیح در برخورد با بدگوئی و غیبت مردم

امیرالمؤمنین علی علیه السلام: از آنچه مردم درباره تو مى‏ گویند ناراحت نشو؛ زیرا اگر چنان باشد كه آنها مى‏ گویند در كیفر گناه تو تعجیل شده است، و اگر چنان نباشد كه آنها گفته ‏اند حسنه‏ اى باشد كه تو انجامش نداده ‏اى . لا یَسُوءَنَّكَ ما یَقولُ الناسُ فیكَ؛ فإنّهُ إن كانَ كما یَقولونَ كانَ ذَنبا عُجِّلَت عُقوبَتُهُ، و إنْ كانَ على خِلافِ ما قالوا كانَت حَسَنةً لم تَعمَلْها. غرر الحكم: 10378.

چرا غیبت بدتر از زناست؟

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: غیبت كردن بدتر از زناست. عرض شد: چگونه؟ فرمود: مرد زنا مى‏كند و سپس توبه مى‏نماید و خدا توبه ‏اش را مى‏پذیرد. اما غیبتگر آمرزیده نمى‏شود، تا زمانى كه غیبت شونده او را ببخشد. الغِیبَةُ أشَدُّ مِن الزِّنا، قیلَ: و كیفَ؟ قالَ: الرجلُ یَزنی ثُمّ یَتوبُ فَیَتُوبُ اللّهُ علَیهِ، و إنّ صاحِبَ الغِیبَةِ لا یُغفَرُ لَهُ حتّى یَغفِرَ لَهُ صاحِبُهُ. الترغیب و الترهیب: 3/ 511/ 24.