آرشیو دسته:

سخن چینی، دو به هم زنی یا نمیمة

در این دسته درباره گناه کبیره سخن‌چینی و مسائل پیرامون آن بحث می‌کنیم.

تعریف

سخن‌چینی یا نَمیمه یا نَمّامی یا خبرکشی، خبرچینی و یا دو به هم زدن یکی از رذایل اخلاقی و به معنای بازگو کردن سخنان فردی نزد دیگران با هدف بر هم زدن روابط دوستانه آنان است.

کسی که به‌قصد بر هم زدن روابط دوستانه اشخاص، سخن هر یک را نزد دیگری بازگو می‌کند، سخن‌چین یا نمَّام نام دارد.

سخن‌چینی از گناهان کبیره و مربوط به زبان است و در قرآن و روایات نکوهش شده است. البته سخن‌چینی به گفتار محدود نمی‌شود و نوشتن یا اشاره را نیز در برمی‌گیرد؛ همچنین پرده برداشتن از چیزهایی که شخص علاقه به آشکار شدنشان ندارد را سخن‌چینی می‌گویند.

این عمل غالباً با برخی دیگر از رذایل اخلاقی همچون افشای سر، تهمت، نفاق، حسادت، دروغ، غیبت و تهمت همراه است و از برخی از آن‌ها مانند حسادت نشئت می‌گیرد.

از گناهان کبیره است

از گناهانی که کبیره بودنش، به‌واسطه وعده عذاب در قرآن و اخبار مسلم شده، سخن‌چینی (نمیمه) است. خداوند در سوره مبارکه رعد می‌فرماید: «وَ یقطَعونَ ما امرَ اللهُ بهِ ان یوصلَ و یفسدونَ فی الارضِ اولئکَ لهُم اللعنهُ و لهُم سوءُ الدارِ؛ و کسانی که قطع می‌کنند آنچه را خداوند امر به وصل آن فرموده و در زمین، فساد می‌کنند، برای ایشان است دوری از رحمت خداوند و برایشان بدی سرای آخرت است یعنی عذاب اخروی». (رعد: ۲۵.)

روشن است که نمّام معنی سخن‌چین و کسی که حرفی را از یک نفر درباره کسی شنیده و برای آن‌کس نقل می‌کند قطع کرده، آنچه خدا امر به وصل آن فرموده و در زمین فساد کرده، زیرا عوض این‌که بین مؤمنین ایجاد محبت و الفت نماید و اتحادشان را محکم سازد، نفرت و تفرقه و دشمنی ایجاد کرده است پس برای او است لعنت خداوند و عذاب آخرت.

تفاوت سخن چینی با سعایت

سعایت بدترین نوع سخن‌چینی است که از طمع و حسد ناشی می‌شود. اگر سخن دیگران را نزد کسی که از او می‌ترسند (مانند پادشاهان) بازگو کنند، سعایت نامیده می‌شود.

از حضرت حضرت علی علیه السلام نقل شده است که فرمود: «ألْکِذْب السَّعایَةَ و النَمیمَةَ باطِلَةً کانَتْ اوْ صَحیحَةً ؛ سعایت و سخن چینی را دروغ شمار، نادرست باشد یا درست» (محمدی ری شهری، محمد؛ میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیٍ، 1377، اول، ص 6474.)

نمام یا سخن چین یکی از شرورترین انسانها

رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم در باب معرفی شرورترین افراد فرمود:آیا شما را به بدترین افرادتان آگاه نکنم؟ عرض کردند: بله‌ای رسول خدا. فرمود: بدترین افراد آنهایی هستند که به سخن چینی می‌روند و در میان دوستان جدایی می‌افکنند و در جستجوی عیب برای افراد صالح و پاکدامن اند.أَ لَا أُنَبِّئُكُمْ بِشِرَارِكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ- قَالَ الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِيمَةِ الْمُفَرِّقُونَ بَيْنَ الْأَحِبَّةِ الْبَاغُونَ لِلْبُرَآءِ الْمَعَايِبَ‏.(کافی، ج ۲، ص ۳۶۹)امیرمؤمنان علیه السّلام فرمود: بدترین…

بدترین راستگویی، سخن چینی است

حضرت امام علی (علیه السلام): أَسْوَءُ الصِّدْقِ‏ النَّمِيمَة غرر الحكم و درر الكلم، ص: 190بدترین راستگویی، سخن چینی است.جز راست نباید گفت اما هر راست نشاید گفت.بله سخن چینی راستی است که نباید گفته شود و بلکه بدترین حرف راست است.

شرورترین مردم کسی است که در نزد مسئولین از مردم بدگویی کند

یکی از گناهان رایج بین مردم به اصطلاح زیرآب زنی و بدگوئی از مردم در نزد مسئولین است که به نیت‌ها مختلفی صورت می‌گیرد در این باره امام صادق عليه السلام ـ به نقل از پدرانش ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: بدترين مردم، شخص «مثلِّث» است. عرض شد: اى رسول خدا! مثلّث يعنى چه؟ فرمود: كسى كه از برادر خود نزد سلطان سعايت و بدگويى كند و در نتيجه، هم خودش را به هلاكت افكند، هم برادرش را و هم آن سلطان را.الإمامُ الصّادقُ عن آبائه عليهم السلام: قالَ صلى الله عليه و آله: شَرُّ النّاسِ المُثَلِّثُ. قيلَ: يا رسولَ اللّه ِ، و…

سخن چین وارد بهشت نمی شود

در روایات متعددی به این مطلب تصریح شده است که سخن چین و کسی که برای برهم زدن وحدت مردم قدم بر می‌دارد و عامل تفرقه و جدایی بین مسلمین می‌شود اهل بهشت نیست. رسول اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلم فرمود: لَا یَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّامٌ؛ سخن چین وارد بهشت نمی‌شود. (بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۲۶۸) و در حدیث دیگری فرمود: لَایَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ؛ قتّات: سخن چین وارد بهشت نمی‌شود. (بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۲۶۵) امام باقر علیه السّلام فرمود: الْجَنَّةُ مُحَرَّمَةٌ عَلَی الْقَتَّاتِینَ الْمَشَّاءِینَ بِالنَّمِیمَة؛ بهشت بر…

قرار گرفتن ترک کننده حج در ردیف دیوث، فتنه گر، زناکار با محارم، جادوگر و…

ترک کردن و انصراف از حج یکی از گناهان کبیره است که بزرگی و شدت آن را می توان از انتساب کافر به تارک حج و قرار گرفتن او در ردیف دیوث، فتنه گر، زناکار با محارم، جادوگر و... در وصیت وصیت پیامبر خدا (صلی‏ الله‏ علیه ‏و آله) به علی (علیه‏ السلام) فهمید. حضرت فرمودند:  ای علی! از این امت ده گروه اند که به خداوند بزرگ کافر گشته اند: تهمت زننده (یا بدزبان یا دروغگو) و جادوگر و مردی که درباره زن خود غیرت و تعصب ندارد و مردی که به حرام از عقب با زنی نزدیکی کند و کسی که با حیوانی مجامعت کند و کسی که با محرم خود مباشرت کند و کسی که در…

عوامل کینه توزی: ۵.سخن چینی

بدگویی و سخن چینی، در نهایت آشکار می شود و به گوش کسی که از او بد گفته اند، خواهد رسید و همین امر، سبب ایجاد کینه و دشمنی خواهد شد. امیر مۆمنان علی (علیه السلام) می فرماید: از سخن چینی بپرهیزید که کینه توزی می آورد. إِیَّاكُمْ وَ النَّمَائِمَ فَإِنَّهَا تُورِثُ‏ الضَّغَائِن‏ بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏68، ص: 293

گناه کبیره دیاثت‏

حضرت صادق علیه السّلام مى‏فرماید: «سه دسته هستند که در قیامت، خداوند با آنها سخن نمى‏ فرماید و نظر رحمت به ایشان نفرموده و ایشان را پاکیزه نمى‏فرماید و برایشان عذاب دردناکى است: پیر زناکار، دیوث، زن شوهردارى که با او زنا شود». پیغمبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله مى‏فرماید: «بوى بهشت به مسافت پانصد سال راه مى‏رسد ولى عاق والدین و دیوث از او محرومند. گفته شد: یا رسول اللّه، دیوث کیست؟ فرمود: مردى که زنش زنا بدهد و او بداند». و نیز فرمود: «خداوند به عزت و جلالش قسم یاد فرموده که داخل بهشت نشود شرابخوار و نمام و دیوث». و حضرت…

فتنه انگیزی سخن چینى / داستان

حضرت رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم  به اصحابشان فرمودند: أَلَا أُنَبِّئُکُمْ بِشِرَارِکُمْ آیا شما را به بدترین افرادتان آگاه نکنم؟ عرض کردند: بله ای رسول خدا. فرمود: الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِیمَةِ الْمُفَرِّقُونَ بَیْنَ الْأَحِبَّةِ الْبَاغُونَ لِلْبُرَآءِ الْمَعَایِبَ بدترین افراد آنهایی هستند که به سخن چینی می روند و در میان دوستان جدایی می افکنند و در جستجوی عیب برای افراد صالح و پاکدامن اند.(کافی، ج2، ص369) با این وجود خیر و صلاح در اعراض از این افراد و به دوستی نکردن با آنان است تا اینکه از شرشان در امان…

سخن چینی در قرآن و روایات

 یکی از آفات زبان که که در اخلاق اسلامی از رذایل اخلاقی به شمار می رود سخن چینی یا نمّامی است. سخن چینی غالبا به این گفته می شود که سخن کسی را که پشت سر دیگری گفته به وی باز گوید، مثلا بگوید فلان درباره تو چنین و چنان گفت؟ یا نسبت به تو چنین و چنان کرد، و بدین سان نوع خاصی از افشاء سر و پرده دری و متضمن فساد یا بدگوئی و سعایت است.سخن چینی در قرآن قرآن مجید در نکوهش سخن چینی می فرماید: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ»؛ وای بر هر عیب جوی سخن چین. (سوره همزه، 1) در مورد دیگر می فرماید: «هَمّازٍ مَشّاءٍ…