آرشیو دسته:

طرز درست برخورد با گناه کار

لزوم رعایت شرایط و حد اعتدال در موعظه و نصیحت دیگران

غالب انسان‌ها از شنیدن نصیحت گریزان و بیزارند که منشأ این بیزاری دو چیز است یکی خصلت درونی انسان‌ها و دیگری اینکه نصیحتگران راه و روشِ پند و اندرز دادن را نمی‌دانند یا آنچه انجام می‌دهند نصیحت نیست بلکه تحقیر، سرزنش، عیب‌جویی، طعنه یا هر چیز دیگریست جز نصیحت و موعظه. لذا مبلغ باید: 1. آنچه را که می‌خواهد نصیحت کند باید از صحت و درستی‌اش آگاهی کامل داشته باشد، تا صداقت و حقانیت را در سخن خود قوت بخشد. 2. لازم است که نصیحت کننده اخلاص داشته باشد در کارش. 3. از روی خودبرتربینی و استعلا نصیحت نکند. 4. نصیحت با مهربانی…

قولوا للناس حسنا / لزوم خوش‌گفتاری با مردم

مبلغ دینی و امر کننده به معروف باید خوش‌گفتار باشد تا بتواند در جذب و نگه‌داشتن مخاطب موفق باشد. چون خوش‌گفتاری و استفاده کلمات احترام‌آمیز و عبارات مهرافزا و دل‌نشین در برخورد با مخاطبین موجب انعطاف‌پذیر شدن آن‌ها، خوش‌رفتاری و بروز رفتارهای مورد انتظار می‌گردد. یک مبلغ موفق با گفتارهای دل‌نشین، می‌تواند مخاطبین خود را شیفته خود نماید و در چشم آنان شخصیت مقبولی از خود بسازد. امام حسن عسکری (علیه‌السلام) دراین‌باره می‌فرمایند: با مردم چه مؤمن و چه مخالف، خوش‌گفتار باشید، امّا با مؤمنین، به‌عنوان یک وظیفه است که باید با…

برای همه مریض‌ها یک نسخه نمی پیچیند!

با هر کس باید متناسب با فهمش سخن گفت بسیاری از اوقات آمرین به معروف و نهی کنندگان از منکر از جمله مبلغان و مربیان دینی  بخاطر اینکه شناخت درستی از مخاطب ندارند یا بخاطر اینکه شناخت مخاطب برایشان مهم نیست و یا بخاطر اینکه به محتویات آماده خود وابسته هستند و نمی‌خواهند یا نمی‌توانند محتوای متناسب با مخاطب ارائه بدهند، از روشی واحد و مطالبی یکسان، برای انواع مخاطبان استفاده می‌کنند!! درحالی‌که دوای همه مریض‌ها یک دارو نیست و پزشک حاذق برای همه مریض‌ها یک نسخه نمی‌پیچد!! از این رو با هر کس باید متناسب با فهمش سخن گفت، در…

سعه صدر لازمه کار دست اندرکاران امر به معروف و نهی از منکر

وقتی که حضرت موسی علیه السلام به رسالت برگزیده شد، اولین درخواستش از خداوند متعال، شرح صدر بود تا بتواند مأموریتش را به درستی انجام دهد:  رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی * وَ یَسِّرْ لی أَمْری * وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانی * یَفْقَهُوا قَوْلی «پروردگارا، به من شرح صدرعنایت فرما و امورم را برایم آسان گردان و گره از زبانم باز کن تا مردم حرفم را به خوبی بفهمند.» (طه/25 - 28.) سعه صدر یکی از مهمترین فضائل اخلاقی می‌باشد که لازمه ارتباطات اجتماعی مؤثر است؛ سعه صدر یعنی وجود ظرفیت روحی بالا در انسان به طوری که در…

گفتار سودى ندارد مگر اینکه با کردار همراه گردد

کسی که می‌خواهد آمر به معروف باشد باید قبلش عمل کننده به معروف باشد و کسی که می‌خواهد ناهی از منکر باشد باید قبلش ترک کننده منکر باشد چون در غیر این صورت گفتارش تکویناً بی تأثیر است، و در مخاطبش نمی‌تواند تغییری ایجاد کند. حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله درحالی که خودشان خرما خورده بودند، کودکی را که در خوردن خرما زیاده روی می‌کرد نصیحت نکردند و فرمودند که بچه را فردا بیاورید و فرمودند: چون خودم خرما خورده بودم، اگر او را نصیحت می‌کردم تاثیرى نداشت. حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام هم می‌فرمایند: لَنْ‏…

ما با داشتن منطق نیازى به فحاشی نداریم‏!

خیلی وقتها اتفاق می افتد که طرف مقابل ما حرف حق را نمی پذیرد، گاهی اوقات موضع شدیدی اخذ می کند و شاید شروع کند به فریاد زدن و فحاشی!! اینجاست که برخی از ما از کوره در می روند و شروع می کنند به مقابله به مثل و فحاشی در حالی که با این کار نتیجه عکس عاید می شود و اگر یک درصد احتمال داشت که حرف ما قبول کند، آن یک درصد هم به صفر خواهد رسید. حضرت علی علیه السلام در جنگ صفّين شنيد كه ياران او به شاميان فحش مى دهند! حضرت ناراحت شد و فرمود: إِنِّي أَكْرَهُ لَكُمْ أَنْ تَكُونُوا سَبَّابِينَ، وَ لَكِنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ…

آیا نهی از غیبت در هر صورت واجب است؟؟

هرگاه كسى بشنود كه دیگرى غیبتِ شخصى را مى‏كند و نداند كه آن شخص سزاوار غیبت هست یا نه، گفته شده است كه واجب نیست گوینده را از غیبت كردن نهى كند؛ چون امكان دارد كه غیبت شونده مستحق باشد. پس، تا زمانى كه نداند حرفهاى او نادرست و بى اساس است، باید كار گوینده را حمل بر صحّت كند؛ چرا كه نهى كردن او ازغیبت مستلزم هتك حرمت اوست و این خود یكى از امور حرام و ممنوع است. اما بهتر است نسبت به غیبت نكردن توجّه و تذكّر دهد؛ زیرا ادلّه عمومیت دارند و در آنها تفصیل داده نشده است و همین خود، نشانگر اراده عمومیت است تا مبادا اغراء به جهل…

سمباده و آینه

سمباده را که به فلز می کشی صیقل می خورد، صاف می شود، می شود مثل آینه؛ اما سمباده خودش فرسوده می شود؛ بی فایده و بی استفاده می شود، می شود زباله! یادت باشد حسود مثال سمباده را دارد؛ او مایه صیقل خوردن تو می شود؛ تو را براق و برجسته می کند؛ صفایی پیدا می کنی که مپرس! ولی بیچاره حسود خود کساد و بی رونق می شود. پس تا می توانی محسود باش یعنی کسی که به او حسد می برند؛  نه حسود ، تا آئینه تابان باشی نه سمباده فرسوده. جالب است بدانی در زبان عرب حسد از ریشه "حسدل "است، و "حسدل"یعنی سمباده. و برای اینکه…

الگوی عملی در برخورد صحیح با گناه کار

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله به امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: اگر مردى را در حال ارتكاب فحشایى دیدى ؟ عرض كرد: او را مى‏پوشانم. فرمود: اگر دوباره او را دیدى؟ عرض كرد: تا سه بار با ازار و ردایم او را مى‏پوشانم. پس پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: جوانمردى جز على نیست. و فرمود: براى برادران خود پرده‏ پوشى كنید. عن أمیرِ المؤمنین علیه السلام: أنَّه قال لهُ النَّبیُّ صلى الله علیه و آله: لو رَأیتَ رَجُلًا على فاحِشَةٍ؟ قالَ: أستُرُهُ، قالَ: إن رَأیتَهُ ثانیا؟ قالَ: أستُرُهُ بِإزارِی و رِدائی، إلى ثلاثِ مَرّاتٍ، فقالَ…

شیوه درست نهی از منکر

از قول مرحوم آية اللّه العظمي حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي مؤسس حوزه مقدّسه علميّه قم نقل شده كه فرمودند: پيرمردي بود كه به نماز جماعت حاضر مي شد و آدم خوبي بود ولي صورتش را مي تراشيد. من دنبال فرصتي مي گشتم تا او را از اين منكر نهي كنم . روزي كنار درب حرم مطهّر حضرت معصومه عليها السلام با يكديگر روبرو شديم . به او گفتم : من دوست دارم صورت شما را ببوسم ! آن مرد صورت خود را نزديك آورد. صورتش را بوسيدم و در همين حال آهسته در گوشش گفتم : جاي بوسه من پيرمرد را نتراش! گفت : چشم . از آن پس ديگر محاسنش را نتراشيد. داستانهايي از…