آرشیو دسته:

بخل و خساست

بسم الله الرحمن الرحیم

خساست و بخل هر دو به یک معنا هستند و ریشه عربی دارند.

خساست و بخل از رذایل اخلاقی و به معنی استفاده نکردن از اموال در مسیر درست و مبالغه در پس‌انداز و نگهداری ثروت می‌باشد که نوعی تفریط است و افراط آن، اسراف است و حد وسط آن صفت جود و سخا است که پسندیده و محمود است.

به افرادی که دارای چنین صفتی باشند، بخیل و یا خسیس گفته می‌شود که مال و سرمایه را جمع‌آوری می‌کند و نه خود از آن استفاده می‌کند و نه به دیگران می‌دهد تا استفاده کنند.

عاقبت سریع ترک کار خیر و ترک نیکی به مردم

ترک کار خیر عقوبت اخروی ندارد ولی کسی که عادت به کار خیری داشته است، اگر آن را ترک کند در دنیا با زوال نعمت روبرو خواهد شد چراکه امام سجاد علیه‌السلام در معرفی اموری که منجر به زوال نعمت‌ها می‌شود می‌فرمایند: «ان الذّنوب الّتی تغیّر النّعم:... و الزّوال عن العادة فی الخیر و اصطناع المعروف...، گناهانی که باعث تغییر نعمت می‌شوند عبارت است از: ... ترک عادت به کار خیر، تعطیل کردن نیکی به مردم...» مثال قرآنی مدعای ما داستان اصحاب الجنه (صاحبان باغ) است که در سوره قلم بدان اشاره شده است. داستان ازاین‌قرار است که مرد…

احادیثی درباره مال و ثروت

گوساله امت رسول‌الله (صلی‌الله علیه و آله هلاک‌کننده بوده درهم و دینار کسب مال حلال مال حرام آثار حلال‌خوری آثار حرام‌خوری درباره کسب حلال و حرام گوساله امت رسول‌الله (صلی‌الله علیه و آله حضرت محمد (صلی‌الله علیه و آله): هر امتی گوساله‌ای دارد (که او را منحرف می‌کند) و گوساله این امت (امت پیامبر اکرم) دینار و درهم است. لکلّ امَّةٍ عِجلٌ یعبُدونَهُ و عِجلُ امَّتی الدَّنانیرُ و الدَّراهِم یعنی همان‌طور که گوساله بنی‌اسرائیل پیروان حضرت موسی (علیه‌السلام) را گمراه کرد و آنان گوساله‌پرست شدند، مال و ثروت هم موجب…

نمونه‌هایی تاریخی از کسانی که به خاطر حرص به دنیا و ثروت عاقبت به شر شدند

بارها حرص به ثروت و علاقه به دنیا، برای افراد و امت‌ها، تجربهٔ تلخی به وجود آورده که نه‌تنها زمینه گناه بلکه زمینه کفر و شرک و ارتداد شده است، به‌عنوان نمونه: 1- چون به قارون گفتند: باید به محرومان کمک کنی دست به طغیان زد و در برابر حضرت موسی علیه‌السلام جبهه گرفت. 2- یکی از یاران رسول خدا صلی‌الله علیه و آله به نام ثعلبه همین‌که دارای وضع مالی خوب شد و کشاورزی و دامداری‌اش رونق گرفت، ثروت خود را به بیرون مدینه انتقال داد و آن‌چنان سرگرم آن شد که کم‌کم از شرکت در نماز جماعت و جمعه محروم گشت و کارش به‌جایی رسید که به…

شرورترین مردان

  جابربن عبدالله انصارى مى‏ گويد: رسول خدا صلى الله عليه و آله به اصحاب رو كرد و فرمود: « أ لا اخبِرُكم بِشِرارِ رِجالِكُم‏؟» «می خواهید بدترين مردانتان را به شما معرفى كنم؟» عرض كرديم: اى رسول خدا! بفرمائید فرمود:  «إنَّ مِن شِرارِ رِجالِكُمُ البَهّاتُ الجَرِي‏ءُ الفَحّاشُ، الآكِلُ وَحدَهُ، و المانِعُ رِفدَهُ، و الضّارِبُ عَبدَهُ، و المُلجِئُ عِيالَهُ إلى غَيرِهِ»  «از شرورترين مردان شما كسانى هستند كه به مردم پيوسته تهمت مى ‏زنند، گستاخند، بد زبانند، تنها خورند، دستِ دهنده ندارند، بنده (زیردست) خود را مى ‏زنند، و…

منع پیامبر اسلام صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله از غذا خوردن در مقابل چشم دیگران

پيامبر اکرم صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله : هر كس غذا بخورد و ديگرى به او نگاه كند، و به او ندهد، به دردى بى درمان مبتلا مى‏ شود. مَنْ اَكَلَ وَ ذو عَيْنَيْنِ يَنْظُرُ اِلَيْهِ وَ لَمْ يُواسِهِ ابْتُلى بِداءٍ لا دَواءَ لَهُ ؛(تنبيه الخواطر معروف به مجموعه ورام ج 1 ، ص 47) یکی از آداب غذا خوردن از نظر اسلام و و حتی انسانیت، شریک کردن دیگران در آن است، مخصوصا کسی که شاهد غذا خوردن ماست، از این رو تنها خوری از جانب شرع مقدس به شدت تقبیه شده است. برای این حدیث شریف مصادیق بسیاری می توان برشمرد که بارزترین آنها غذا خوردن در کوچه و…

سرنوشت بخیلان‏ 3 (ثعلبه بن حاطب)

بسم الله الرحمن الرحیم  وَ مِنْهُم مَنْ عَاهَدَ اللّهَ لَئِنْ آتَانَا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَکُونَنَّ مِنَ الصَّالِحینَ- فَلَمَّا آتَاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ* فَاعْقَبَهُم نِفاقاً فِى قُلُوبِهِم الَى‏ یَوْمِ یَلْقَوْنَهُ بِمَا اخْلَفُوا اللّهَ مَا وَعَدُوهُ وَ بِمَا کَانُوا یَکْذِبُونَ‏ (سوره توبه، آیات 75 تا 77) بعضى از آنها با خدا پیمان بسته بودند که: «اگر خداوند ما را از فضل خود، روزى دهد، قطعاً صدقه خواهیم داد و از صالحان (و شاکران) خواهیم بود!»- اما هنگامى که خدا…

بر باد دهندگان آبرو (اعمالی که آبرو ها را بر باد میدهند!)

حرمت آبروی مومن تا قیام قیامت پیامبر صلی الله علیه و اله وسلم: ایها الناس ان دِماءَکم و اعراضَکم علیکم حرامٌ الی آن تلقوا ربَکم؛ ای مردم! خون و مال و آبروی شما حرمت دارد تا قیام قیامت. تحف‌العقول، ص 30. پس باید برای حفظ این امانت کوشا باشیم و خودمان با دست خودمان آبرویمان را برباد ندهیم. آبی است آبرو که نباید به جوی باز             از تشنگی بمیر و مریز آبروی خویش در این پست به چند عملی که آبرو را بر باد می دهند می پردازیم: بخل امیرالمؤمنین امام على (علیه السلام): ما أذَلَّ النّفْسَ کالحِرصِ، و لا شانَ العِرْضَ…

معنا شناسی مفهوم بخل در قرآن کریم

 در جهانی که همه جا سخاوت حکمفرماست، بخیل بودن، ناهماهنگی با عالم هستی است. نکوهش بخل و مدح و ستایش سخاوت به طور گسترده در آیات و روایات به چشم می خورد. در قرآن کریم برای تبیین دقیق این مفهوم از واژه های بخل، شحّ، قتور و ضنین استفاده شده است. در این مقاله با استفاده از بعضی روشهای معناشناسی (Semantic) واژگان فوق مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. چکیده مقاله حاضر کوششی است در جهت دریافت مفهوم بخل در قرآن کریم. واژگانی که در قرآن کریم برای دریافت این مفهوم به کار رفته اند، بخل، شحّ، قتور و ضنین می باشند. در قرآن کریم گر…

سرنوشت بخیلان‏ 2 (اصحاب الجنّه)

بسم الله الرحمن الرحیم انّا بَلَوْنَاهُم کَما بَلَوْنا اصْحَابَ الْجَنَّةِ اذ اقْسَمُوا لَیَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحینَ* وَ لایَسْتَثْنُونَ* فَطَافَ عَلَیهَا طَائِفٌ مِنْ رَبِّکَ وَ هُم نَائِمُونَ* فَاصْبَحَتْ کَالصَّریمِ‏ (سوره قلم، آیات 17 تا 20) «ما آنها را آزمودیم، همان گونه که «صاحبان باغ» را آزمایش کردیم، هنگامى که سوگند یاد کردند که میوه‏هاى باغ را صبحگاهان (دور از چشم مستمندان) بچینند- و هیچ از آن استثنا نکنند- اما عذابى فراگیر (شب هنگام) بر (تمام) باغ آنها فرود آمد، در حالى که همه در خواب بودند و آن باغ سرسبز مانند شب…