آرشیو دسته:

غرور ، فخرفروشی ، خود خواهی ، عجب ، تکبر و استکبار

بسم الله الرحمن الرحیم

عُجب و کِبر صفاتی هستند که مفهوم و ریشه مشترکی دارند و هر دوی آنها در خودبزرگ‌ بینی و غرور مشترک هستند؛ اما فرق آنها این است که: تکبّر به این است که شخص خود را بالاتر از دیگران بداند؛ ولی در عُجب، پای کس دیگری در میان نیست؛ بلکه شخصی که دچار عُجب شده، به خود می‌ بالد و از خود راضی می‌ باشد.

خودخواهی و علاقه زیاد به خود باعث می‌ شود که وقتی انسان در خود کمالی دید، حالت خودپسندی و سروری به او دست دهد که به آن حالت «عُجب» می‌ گویند، وقتی در اثر همین خودپسندی و حُبّ نفس، دیگران را فاقد آن کمال گمان کند، حالت دیگری به او دست می‌ دهد که به آن «کِبر» می‌ گویند. تمام اینها در باطن است؛ ولی اثر آن در ظاهر‌ فرد و عمل و گفتار او، همان «تکبّر» است.

شخص دارای عُجب به نفس خود دروغ می‌ گوید و متکبّر به دیگران، پس کسی که عُجب دارد، خودش را فریب می‌ دهد.(شاید همین تفاوت اساسی موجب شده که برخی از علمای علم اخلاق، تکبّر را از گناهان کبیره بر شمرده‌ اند و عُجب را در بین آنها قرار نداده‌ اند.)(منبع)

فرق مهم دیگری که می توان برای آن ها بر شمرد این است که عجب نوعی تکبر و خود بزرگبینی در عبادات است، ولی تکبر عمومیت دارد و شامل هر چیزی از جمله مال، زیبایی، علم و… هم می شود به عبارت دیگر عجب اخص از تکبر و نوعی از آن است.

زکات زیبایی چیست؟

هر چیزی زکاتی دارد؛ مصرف وجوهات شرعی در محل خود، زکات مال است، آموزش به کسی که اهلیت یادگرفتن دارد، زکات علم است، نیکوکاری زکات نعمت‌هاست٬ و وساطت کردن زکات مقام است٬ و بیماری‌ها زکات بدن‌هاست٬ و بخشودن زکات پیروزی است٬ و هر آنچه که زکاتش داده شود از نابودی حفظ می‌گردد. زیبایی هم زکات دارد و زکات زیبایی عفت و پاک‌دامنی است. و البته هر چیزی آفتی دارد و آفت زیبایی، غرور و خودبزرگ‌بینی است. نکته بسیار قابل توجه اینکه بر اساس فرمایش حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) اگر زکات زیبایی که همان عفت و پاکدامنی است پرداخت نشود،…

آفت سخن دروغ است

  پیامبر خدا صلى الله عليه و آله: آفتِ زيركى غرور است و آفت شجاعتْ تجاوز و آفت بخشندگى منّت و آفت زيبايى تكبّر و آفت عبادتْ سستى و آفت سخن دروغ و آفت علمْ فراموشى و آفت بردبارى سبكسرى (سفاهت) و آفت بزرگ زادگى فخر فروشى و آفت سخاوت، زياده روى است. آفةُ الظَّرْفِ الصَّلَفُ، و آفةُ الشَّجاعة البغيُ، و آفةُ السَّماحةِ المَنُّ، و آفةُ الجَمالِ الخُيَلاءُ، و آفةُ العِبادةِ الفَتْرةُ، و آفةُ الحديثِ الكِذبُ، و آفةُ العلمِ النِّسْيانُ، و آفةُ الحِلمِ السَّفَهُ، و آفةُ الحَسَبِ الفَخْرُ، و آفة الجُودِ السَّرَفُ. كنز…

ﺍﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﯿﮕﺬﺭﺩ

یکی از آفات روکردن دنیا به انسان، از قبیل قدرت، شهرت، ثروت و حتی علم غرور و تکبر است! خیلی مرد می خواهد که به دنیا برس و خود را فراموش نکند. ﻣﺮﺩﯼ ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺱ ﻭ ﮐﻔﺸﻬﺎی ﮔﺮﺍﻧﻘﯿﻤﺖ ﺑﻪ ﺩﯾﻮﺍﺭﯼ ﺧﯿﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﯿﮕﺮﯾﺴﺖ. ﻧﺰﺩﯾﮑﺶ ﺷﺪﻡ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺧﯿﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺩﻗﺖ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﺮﺩﻡ، ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ : "ﺍﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﯿﮕﺬﺭﺩ" ﻋﻠﺖ ﺭﺍ ﭘﺮﺳﯿﺪﻡ! ﮔﻔﺖ: ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺧﻂ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ. ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻫﯿﺰﻡ ﻣﯿﻔﺮﻭﺧﺘﻢ.......... ﺣﺎﻝ ﺻﺎﺣﺐ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺍﻡ . ﭘﺮﺳﯿﺪﻡ: ﭘﺲ ﭼﺮﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮﮔﺸﺘﯽ؟ ﮔﻔﺖ: ﺁﻣﺪﻡ ﺗﺎ ﺑﺎﺯ ﺑﻨﻮﯾﺴﻢ : "ﺍﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﯿﮕﺬﺭﺩ گر به دولت برسی، مست نگردی…

شیطان، اولین نژاد پرست در دنیا

اولین نژاد پرست در دنیا شیطان بود!! او گفت:   أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَني مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طينٍ (اعراف/ 12) "من از انسان برترم، چون مرا از آتش خلق نمودی و او را از گِل!!" و او همکاران خود را تا به امروز همچنان به خاطر این نژاد پرستی مغرورانه‌اش برای جنگ با بشر می‌فرستد ...

فخر فروشی و ترس از فقر، عاملان هلاکت

امام حسین (علیه السلام): دو چیز مردم را هلاک کرده است: یکى ترس از این که مبادا در آینده فقیر و نیازمند گردند و دیگرى فخرفروشی کردن و مباهات بر دیگران. « أَهْلَکَ النّاسَ إثْنانِ: خَوْفُ الْفَقْرِ، وَ طَلَبُ الْفَخْرِ» (بحارالأنوار جلد ۷۵، صفحه ۵۴، حدیث۹۶) متاسفانه هر دو مورد بیشتر در قشر ثروتمند جامعه دیده می شود. ترساندن از فقر یکی از حربه های شیطان برای ممانعت مردم از انفاق و انجام واجبات مالی از قبیل خمس و زکات و همچنین سنت حسنه ازدواج است.

فخر فروشی از نوع مذهبی به بهانه عاشقانه مذهبی

فخر فروشی گناهی که در قرآن ودر روایات بسیار مذمت شده است و در دنیای مجازی به شکلی متفاوت این روزها بین‌ به اصطلاح مذهبیها جلوه گر است "إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ مَنْ كانَ مُخْتالاً فَخُوراً" نساء/36 خداوند کسانی را که خیال پرداز و فخرفروش می‌باشند را دوست نمی‌دارد. معنی فخر فروشی یعنی به خود بالیدن ، به خود وآنچه#متعلق_به_او است. . جالب اینجاست که در روایات، عمده ترین موضوع فخرفروشی داشتن همسر و فرزند و مقام است ! به طور کلی ملاک تشخیص فخرفروشی در دنیای واقعی و از نگاه روانشناختی سه چیز است: اول اینکه کاملا به شنونده…

عجب و خود بزرگ بینی باطل کننده عبادت

امام سجاد علیه السلام در  صحیفه سجادیه دعای مکارم الاخلاق عرضه می دارند:  اللهم ...َ لَا تُفْسِدْ عِبَادَتِی‏ بِالْعُجْبِ‏، ... خداوندا! عبادتم را به سبب عجب و خودپسندى ، فاسد مگردان ... این معلوم می کند که عجب فاسد کننده عبادت است، اینکه بگویی من آدم خوبی هستم. مذهبی من هستم. آدم حسابی من هستم. من تا حالا چکم برنگشته است. من تا به حال نماز جماعتم قضا نشده است، من همیشه خمسم را پرداخته ام، من تا به حال به فلان گناه آلوده نشده ام، من تا به حال به قولم عمل کرده ام، من، من، من! مطالب بیشتر در : باطل کننده…

نابودگران گناه

شخصى از رسول اكرم صلى الله عليه وآله پرسيد: چه چيزى گناه مرا (بعد از توبه) نابود مى‏ كند؟ ما الذي يَمحو عَنّي الخَطايا؟  پيامبر صلى الله عليه وآله در پاسخ فرمودند:«الدُّموعُ و الخُضوعُ و الأمراضُ.»  «گریستن (از ترس خدا)، خضوع و فروتنى (در برابر تکبر) و ابتلا به بيمارى‏ها.» ميزان الحكمة، ج‏3 ص‏474.

مغرور شدن به مهلت الهى

یکی دیگر از امورى كه گناه صغیره را به گناه کبیره تبديل مى ‏كند، آن است كه گنهكار مهلت خدا و مجازات نكردن سريع او را دليل بر رضايت خدا بداند و يا خود را محبوب خدا بداند و یا اینکه دلیل بر دروغ بودن حساب و کتاب، بهشت و جهنم، قرآن و وعد و وعیدهای خداوند و بداند.  «(کسانی که با خدا و پیامبرش مخالفت می ورزند) در دل مى‏ گويند: چرا خدا ما را بدانچه می گوییم عذاب نمی کند؟! جهنم برایشان کافی است بدان داخل می شوند، و این بد سرانجامی است .»  «وَيَقُولُونَ فِي أَنفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ ۚ حَسْبُهُمْ…

فخر فروشی ممنوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هر كس لباس فاخرى بپوشد تا مردم به او نگاه كنند، خداوند به او ننگرد تا زمانى كه آن را از تن بيرون آورد. مَن أخَذَ يَلبَسُ ثَوبا لِيُباهي بهِ لِيَنظُرَ النّاسُ إلَيهِ لَم يَنظُرِ اللّهُ إلَيهِ حتّى يَنزَعَهُ. (ميزان الحكمه، ج‏10، ص:246 ، حديث: 18216.) توجه: اشتباه نکنید! اسلام با پوشیدن لباس فاخر مخالف نیست بلکه با فخر فروشی و سوزاندن دل محرومان مخالف است. فخر فروشی هم فقط به لباس نیست بلکه به اتومبیل، همسر، شغل، نژاد، ملیت و هر چیز دیگری می شود فخر فروشی کرد. …